De school
| Zelfstandigheid en uitgestelde aandacht |
|
Binnen het daltononderwijs willen we kinderen opvoeden tot zelfstandig denkende en handelende volwassenen. Wij zijn ervan overtuigd dat een zelfstandige werkhouding van pas komt in het voortgezet onderwijs en in het latere leven als volwassene, zowel privé als in het beroep dat het kind later zal uitoefenen. Daarom geven we kinderen graag de kans om te leren zelfstandig allerlei dagelijkse probleempjes die ze tegenkomen, op te lossen. In plaats van dat de volwassene meteen zegt hoe het moet, leren we de kinderen om eerst zelf na te denken over de oplossing. En dan blijkt meestal dat ze dat prima kunnen. Daarnaast zijn de kinderen vrij vaak aan het zelfstandig werken. Bij het zelfstandig werken is de leerkracht niet altijd meteen beschikbaar om je te helpen. Dit wordt uitgestelde aandacht genoemd. Als tijdens de periode van uitgestelde aandacht, tegen problemen aanloopt, dan moet je weer zelf goed nadenken over hoe je dat oplost. Kinderen kunnen er bijvoorbeeld voor kiezen om een ander kind hulp te vragen, of om deze opdracht maar even te laten rusten en eerst een andere opdracht van de taak te gaan doen, of …… Tijdens het zelfstandig werken is de leerkracht natuurlijk altijd op de achtergrond beschikbaar voor hulp als dat nodig is. Hij heeft de functie van vangnet en van begeleider. Deze vorm van zelfstandigheid vinden wij opvoedkundig erg waardevol, maar de organisatievorm met uitgestelde aandacht heeft nog een groot praktisch voordeel. Het biedt de groepsleerkracht namelijk veel gelegenheid om kinderen individueel of in groepjes extra uitleg te gegeven. Zelfstandigheid oefenen hoort bij alle leeftijden. Al vanaf de eerste dag op school wordt er een beroep op de zelfstandigheid van de kinderen gedaan. In de praktijk: veters en ritsen Op een daltonschool zal vaak gezegd worden "Heb je het zelf al geprobeerd" of "Heb je zelf al over een oplossing nagedacht". Voor de jongste kinderen is het bijvoorbeeld best wel lastig om zelf de veters van de schoen of de rits van de jas dicht te doen. Als je als volwassene ziet dat een kind daarmee bezig is en dat het niet zo vlot gaat, dan ben je al snel geneigd om het ongevraagd gauw zelf even voor hem te doen. Maar als je een kind de kans en de tijd geeft om het zelf te proberen, dan leert het daar veel meer van en als het dan uiteindelijk lukt, dan voelt dat voor een kind als een enorm succes. Als het hem niet lukt, dan zegt ie het wel en dat is niet zo erg, want dan is er misschien wel een medeleerling die kan helpen en uiteindelijk natuurlijk altijd de leerkracht. In de praktijk: materialen pakken en opruimen Velen zullen van de eigen schooltijd nog weten dat je als kind alles aan de meester of juf moest vragen. Op een daltonschool geldt dat voor sommige dingen nog steeds, maar ook voor veel dingen niet, omdat we erop vertrouwen dat kinderen heel goed zelfstandig dingen kunnen regelen. Dus, als je een schaar nodig hebt, of een stuk papier, of een nieuw schrift, of …… , dan pak je die gewoon zelf uit de kast. Maar de keerzijde is, dat je er ook zelf verantwoordelijk voor bent dat alles na afloop weer netjes wordt opgeruimd. |
